Khi giải quyết vấn đề, chúng ta cũng cần những hướng chuẩn để tư duy. Đó là cách tốt nhất theo kiểu tư duy truyền thống. Anh ta vừa là biên đạo, người thiết kế từng bước đi, nhưng anh ta cũng là người phê bình, người quan sát những gì đang diễn ra.
Lối tư duy chiếc mũ vàng không liên quan đến những ý kiến đơn thuần về mặt cảm xúc (chiếc mũ đỏ) cũng như không trực tiếp tạo ra những ý tưởng mới (chiếc mũ xanh lá cây). Chiếc mũ đen là chiếc mũ được hình thành dựa trên nền tảng văn hoá phương Tây bởi vì chiếc mũ đen là chiếc mũ để thể hiện lối tư duy phê phán. Nó cho phép bộ não chúng ta tối đa hoá sự nhạy cảm theo từng hướng, trong từng thời điểm.
Tôi cũng muốn nói rõ rằng chương trình mũ xanh tư duy có thể bao gồm nhiều khía cạnh khác của tư duy hơn là sáu chiếc mũ. Mặc dầu bức tranh đó chẳng chứa đựng sự cảm nhận hoặc khái niệm gì mới cả. Một khía cạnh khác của lối tư duy chiếc mũ vàng chính là sự liên quan tới những tư duy phản hồi.
…Tôi biết anh ta rất bận rộn và luôn đòi tiền thù lao rất cao nhưng hãy cố tiếp cận anh ấy và mời anh ấy tham gia cuộc hội thảo. luận được đưa ra với những điều kiện đi kèm: nếu điều này là sự thật thì. Hãy chép lại nó như một bài học đáng giá hơn là xem nó như một lỗi lầm.
Cách mở rộng được miêu tả như sau: bạn chọn chiếc mũ đầu tiên, và mọi người cùng bàn bạc. Hãy đừng xem điều này là một thất bại. … Trước đây chúng ta đã giải quyết những tình huống như thế này theo cách sau…
Họ đã tốn nhiều giờ để thảo luận việc này. Mọi người thường bị ép buộc giải quết vấn đề nhưng không ai bị ép buộc phải tìm kiếm các cơ hội. Ở nhiều quốc gia, luôn tồn tại mối liên hệ chặt chẽ giữa kiểu tư duy và "nhưng chiếc mũ tư duy".
Giờ tôi muốn chúng ta sử dụng chiếc mũ đen. Lối tư duy đồng thuận cho phép mọi người có những cái nhìn khác nhau và không hề có tranh luận. Những người có lối tư duy chiếc mũ đen tự nhiên thường chỉ trích những quan điểm của tôi.
… Tôi sẽ điểm lại những điểm chính mà chúng ta vừa thảo luận. Con mèo có thể bị rơi khỏi mái nhà, nhưng đó chỉ là một trường hợp hy hữu. Mục đích đầu tiên là đơn giản hoá tư duy bằng cách cho phép người nghĩ chỉ xem xét một khía cạnh tại một thời điểm.
Chúng ta cũng có thể thay đổi cách thức khuyến mại sản phẩm để khách hàng nhận ra mức giá cao của sản phẩm của đối thủ. Những nhà khoa học lỗi lạc, những doanh nhân thành danh và tất cả thành công mà mọi người đạt được đều nhờ có được những "cảm giác mách bảo" cho những sự việc mà họ phải đối mặt. Tất cả những điều trên đều có khả năng xảy ra.
Chiếc mũ vàng là công cụ đầu tiên. Và ở chiếc mũ xanh da trời ở bước kế tiếp sẽ chỉ ra cho chúng ta biết chúng ta cần làm gì. Đó cũng có thể là đảo Thái Bình Dương.